Uit 'Le Soir'
« Une nuit arabe » à la Samaritaine
CATHERINE MAKEREEL
jeudi 21 janvier 2010, 10:33
Critique Dirk Opstaele est un sacré conteur. Qu'il dirige son Ensemble Leporello dans d'orgiaques productions ou endosse à lui seul une onirique Nuit arabe de Roland Schimmelpfennig, le comédien et metteur en scène flamand nous fait voyager à mille lieux avec un théâtre sans fioriture.
Pratique
Jusqu'au 23 janvier, 16 rue de la Samaritaine, Bruxelles. Tél. 02-511.33.95.
Shéhérazade au masculin, il nous hypnotise d'un bout à l'autre de ce conte allumé, qui démarre dans un banal immeuble de banlieue pour finir dans un décor des Mille et Une Nuits. Dans la moiteur estivale, cinq personnages vont se croiser au fil d'une cavalcade délirante. Il y a le concierge qui mène l'enquête pour résoudre un problème d'eau. Au septième, Léa prend une douche pendant que sa colocataire Fatima attend l'arrivée de son amant Khalil. Dans le bloc d'en face, Angelo zieute Léa, nue sous la douche, et se prend d'une passion dévorante pour l'inconnue. Ça galope de haut en bas, tandis que l'un est bloqué dans l'ascenseur, une autre se retrouve enfermé dehors, un amoureux transis finit prisonnier dans une bouteille de cognac et une célibataire somnolente se métamorphose en favorite d'un cheik au sein d'un harem baigné de sortilèges.
Et pour faire cavaler tout ça, un seul comédien, dans une performance époustouflante. Sans décor, Dirk Opstaele incarne les cinq personnages, en flamand (surtitré en français) et avec un minimalisme expressif. Il se déplace d'à peine un mètre à la ronde et emporte pourtant cette histoire dans un tourbillonnant voyage. Une prouesse réglée au millimètre avec la pianiste qui l'accompagne, Iris De Blaere.
C'est l'autre petite merveille du spectacle : dans une composition de Frank Nuyts, la musique conte sa part elle aussi, tissant un motif pour chaque personnage, tout en ajoutant des bruitages cocasses. La musique nous aide ici à faire notre cinéma.


Uit 'De Standaard'

Muziek die onder de huid kruipt
maandag 18 januari 2010
Klassiek
GENT - Liefst drie pianisten én de striptekenaar Randall C. brachten in de Handelsbeurs hulde aan de com- ponist Frank Nuyts.
Van onze medewerker

De Belgische componist Frank Nuyts bouwde de laatste jaren bijzonder ijverig aan een fors piano-oeuvre. Als uitloper van de (uitstekende) cd met de sonates vier tot zes werd een concert op touw gezet met de drie pianisten die op die cd elk één sonate voor hun rekening namen. In de Handelsbeurs in Gent speelden ze telkens een deel uit ‘hun' sonate, gekoppeld aan een werk uit het grote klassiek-romantische repertoire. De tekenaar Randall C. mocht elk deel live van een illustratie voorzien.

Drie pianisten op één podium, dat betekent drie temperamenten, en drie verschillende interpretaties van Nuyts' muziek: genuanceerd en afgemeten bij Benjamin Van Esser; passioneler en met meer zwier bij Marc Masson; en krachtig, zelfs wat gespierd bij Elisa Medinilla.

Het is dan ook muziek die zoveel uiteenlopende vertolkingen perfect kan verdragen. Frank Nuyts verstaat de kunst om schijnbaar eenvoudige composities te schrijven, niet spectaculair laat staan extravert, maar met zin voor detail en nuances en een enorme muzikaliteit. De kleur van de akkoorden, de finesses van de ritmiek: ze getuigen van een feilloos gevoel voor timing en sfeer. En Nuyts mag dan al gebruik maken van elementen uit de jazz, de blues en zelfs de pop, die versmelten zo mooi met het andere materiaal dat alles vanzelfsprekend lijkt. Dit is geen muziek die de luisteraar wil overdonderen, dit is muziek die onder de huid kruipt.

Des te vreemder dus dat uit de sonates van Nuyts alleen fragmenten werden gespeeld. De werken van Leos Janacek, Robert Schumann en Johannes Brahms waarmee ze werden gecombineerd, variëren van bekend tot overbekend en staan, zeker wat Schumann en Brahms betreft, stilistisch wel erg ver van de muziek van Nuyts. Ook de vertolkingen maakten niet duidelijk waarom precies voor die combinaties was gekozen.

Alleen al voor de samenhang was een integraal Nuyts-programma interessanter geweest. Nu was de enige eenheidsscheppende factor de tekeningen van Randall C, sober in witte lijnen op een zwarte achtergrond. Een element dat zeker kon bekoren, maar dat ook de aandacht afleidde van muziek die geen visuele ondersteuning nodig heeft.

Gehoord op 14/1 in de Handelsbeurs.

www.hardscore.be

Maarten Beirens

Van 'Een fan'

Beste,

Gisterenavond mocht ik bovengenoemde voorstelling bijwonen in Theater Samaritaine, Brussel
ik vond dit buitengewoon goed gebracht !
Graag mijn felicitaties doorgeven aan Dirk Opstaele en Iris De Blaere :
het pianospel, de tekst, de performance was met heel veel SWUNG gebracht !

ik heb er van genoten,

Proficiat !

niek doyen uit Wetteren

Van 'een Nederlandse fan'

Raymond zegt, "De premiere in Utrecht was zeer de moeite waard!
Zoals ik je al zei The River en Summer Waves vond ik erg mooi vanwege o.a. de linkerhand, Katerina speelde het erg mooi ! Sukses met evt. bijschaven. Groet, Raymond Boekelder.".


Uit deVerdieping TROUW

Nuyts’ sonates zijn parels

’Thoughts about stacking, stomping and starting out’, zo luidt de volledige titel van deze cd met de Piano- sonates 4, 5 en 6 van de Vlaamse componist Frank Nuyts. In Neder- land is Nuyts relatief onbekend – ten onrechte. Je zou Nuyts een neo- tonaal componist kunnen noemen, maar daarmee doe je zijn veelkleu- rige werk tekort. De gewezen slag- werker begon ooit als hardcore modernist, nam vervolgens een afslag richting rockmuziek en vond in dat brede veld zijn eigen stem.


Zijn muziek is één grote gedachtestroom, met organische associaties naar blues, jazz en rock – indachtig John Cage, zoals hij zelf zegt. Die stilis- tische buitelingen zorgen er para- doxaal genoeg voor dat je Nuyts’ werk uit duizenden herkent. De drie pianosonates zijn parels: virtu- oos, technisch geraffineerd en di- rect aansprekend. Ze worden bo- vendien poëtisch (en waar het hoort ’stompend’) uitgevoerd door Elisa Medinilla, Marc Masson en Benja- min Van Esser. (AF)


Uit De Standaard door Maarten Beirens

Thoughts about stacking, stomping and starting out. 3 Sonatas for piano.
Met zijn pianosonatas nummer 4, 5 en 6 bouwt de Vlaamse componist Frank Nuyts gestaag voort aan wat intussen al een indrukwekkende reeks grootschalige pianowerken is geworden. Dat grootschalige mag letterlijk worden genomen, want de sonates 2, 3 en 4 vormen samen een 'supersonate' - een werk waarvan de drie delen elk afzonderlijk sonates zijn. Dat klinkt allemaal complex en ambitieus (en dat is het ongetwijfeld ook), maar het doet geen afbreuk aan het onversneden muzikale plezier dat deze stukken uitstralen.
Nuyts is altijd een componist met een brede muzikale belangstelling geweest en ook hier levert dat fantasierijke muziek op, die op een verfrissende manier allerlei invloeden door elkaar weeft.
Ravel en Debussy mengen zich met jazz en blues. Klassieke formele strengheid gaat hand in hand met levendige, prikkelende muzikale fantasie. Het is geen toeval dat Nuyts hier inspiratie vond bij de gitarist Ry Cooder of de popmuzikant Stan Ridgeway.

Uit E-nieuws HGent

Frank Nuyts: drie sonates voor piano (op één cd)

Voor wie wil kennismaken met de muziek van Frank Nuyts, docent compositie en orkestratie aan Hogeschool Gent Conservatorium, biedt de nieuwe cd 'Thoughts about stacking, stomping and starting out' een sublieme introductie. Pianisten Elisa Medinilla, Marc Masson en Benjamin Van Esser vertolken zijn 'postmoderne' (ahum!) composities voortreffelijk en we durven er ons hoofd op verwedden dat ook u straks wat zit mee te swingen of te 'stompen'.

Romantiek en blues
De toon wordt gezet met 'Adde parum parvo', een pianosonate opgedragen aan oud-directeur Guy Aelterman. De eerste beweging van deze compositie laat je in een notendop kennismaken met Franks mentaliteit, zijn stijl en muzikaal talent. 
Een zeer herkenbaar muzikaal thema heroriënteert Frank Nuyts bij elke herneming ervan. Wat in de eerste maten als een romantisch wiegenliedje aandoet transformeert naadloos naar een bluesmelodie. Even later duikt een tweede thema op dat refereert aan de pulsen die je vaak bij dj's hoort. Door zijn interesse voor niet-klassieke muziek integreert Frank Nuyts vaak elementen uit die muziekgenres. Postmodernisme heet dat, een weg die Frank Nuyts al een dikke twintig jaar met succes bewandeld.

Stacking, stomping & starting out
Frank Nuyts’ composities zijn stilistisch zeer verscheiden wat ze voor ons telkens opnieuw tot een ontdekkingstocht maken. Tegelijk vereist zijn muziek een grote techniciteit van de muzikant, maar dat is als dusdanig voor niet-musici nergens storend. Het is, aldus Yves Senden in het bijhorende boekje, 'in die muzikale evidentie dat techniek, stilistische diversiteit en artistieke rijkdom elkaar ontmoeten. Bovendien wordt de vertelling doorheen herhaalde beluisteringen alleen maar dieper, of het nu het opzwepende van 'stomping' betreft, het herkennen van wiegende motieven, de ragfijn uitgewerkte weefsels van subtiele sonoriteiten of het poëtische van een 'ding dong'.
 
 uit ‘Klara’s 10’

Frank Nuyts - 3 sonates voor piano
Referentie: Etcetera KTC 1377
Uitvoerders: Elisa Medinilla, piano (sonate nr.4); Marc Masson, piano (sonate nr.5); Benjamin Van Esser, piano (sonate nr.6)
Programma: Frank Nuyts: Sonate nr.4 voor piano "Adde parum parvo" (opgedragen aan Prof.dr.ir. Guy Aelterman) - Sonate nr.5 voor piano "Blue rays-Ry's blues" (opgedragen aan Luc Brewaeys) - Sonate nr.6 voor piano "Outlaw's exit" (opgedragen aan Johan Huys)
Ingevoerd: 05-06-2009

De zes pianosonates van Frank Nuyts (°1957) vormen samen één grote supersonate, en zijn gecomponeerd volgens hetzelfde vormprocedé. In 2005 bracht het label Etcetera de tweede en derde sonate uit met pianisten Saori Oya en Benjamin van Esser, en nu is er dus deze nieuwe opname met sonates 4,5 en 6. 

Frank Nuyts is een veelzijdig musicus die zich duidelijk niet in een hoekje laat duwen. Als percussionist richtte hij in 1989 zijn eigenzinnige groep Hardscore op, en als componist schrijft hij voor dans- en theatergezelschappen, maar ook voor de klassieke orkesten en kamermuziekensembles. 

Ook deze pianosonates zijn niet onder een noemer te plaatsen. Alhoewel de structuur eerder klassiek is - door o.a. de toepassing van sonatevorm en rondovorm - kan je invloeden uit filmmuziek, jazz en zelfs funk terugvinden. Het is of Frank Nuyts je hier wil meenemen voor een boeiende reis doorheen de westerse "tonale" muziekgeschiedenis.

Met Elisa Medinilla, Marc Massot en Benjamin van Esser heeft hij alvast drie enthousiaste en fijnzinnige uitvoerders. De mooie ronde klank van de Yamaha C7 en de uitstekende opname door Acoustic Recording Service zorgen ervoor dat deze sonates volledig tot hun recht komen en zeker de moeite waard zijn om te ontdekken.
Vincent Goris


Extrait du “Monde de la Musique” Avril 2006 par Jacques Amblard

On tenta souvent, notamment G. Connesson ou P. Zavaro, d’intégrer à la musique savante contemporaine le “folklore” populaire de la musique pop international. Il reste chaque fois l’impression d’un relatif échec, (....)
Or, Frank Nuyts allié goût naturel pour ces musiques pop et connaissance virtuose du piano, ce qui lui permet de trouver inconsciemment les équivalents de ces énergies intraduisables à la lettre. (...)
C’est à la fois ironique, poétique, ridicule et sublime, bref, réussi.
Pour ceux qui douteraient des dons d’écriture du compositeur, la partie suivante très virtuose-avec les arpèges répétitifs, comme un effet récurrent parce que réglé par un séquenceur, mais le tout dans une écriture de piano classique-est étonnante et magistralement interprétée.


Review uit Knack Focus 15 maart 2006-04-03 door G.V.V.
Twintig jaar oud is het al, dat huppelende muziekstukje van Frank Nuyts met de hippietitel Rastapasta. Blijkt nu dat er aan de orkestversie ooit een versie voor 2 piano’s voorafging die nog meer huppelt! Zeker in de versie van de twee uitstekende pianisten Saori Oya en Benjamin Van Esser. Drie minuten swingen: dat is het. Deze muziek wil vrij bewegen en laat zich niet in een keurslijf persen. Nuyts suggereert echter van wel met de Sonates 2 en 3. (...) De muziektaal van Frank Nuyts zit nu eenmaal diep geworteld in zijn opleiding als slagwerker. Kriebelende tempowijzigingen en drive staan centraal. Krachtig resonerende klanken, rapsodisch geweld en bruisende virtuositeit beheersen het terrein....


Review in Nieuwe Vlaamse muziek door Jan Bouquet.
De Japanse Saori Oya en de Maaseikenaar Benjamin Van Esser hebben een CD opname gemaakt met piano werk van Frank Nuyts. ... De CD begint met het bekende Rastapasta, deze keer in een uitvoering voor twee piano’s. ... De uitvoering is onberispelijk, ritmisch erg transparant en van alle bombast ontdaan gespeeld.... Schitteren door afwezigheid, dat is immers de leiddraad doorheen dit werk. Geen nadruk op de eerste tel, geen duidelijke melodie. Het is geen popnummer in een klassiek jasje, het is klassieke muziek die zich laat inspireren door de pop. In de lijn van Ravel... (...) Daarna komt de derde sonate gespeeld door Benjamin Van Esser (...) Dat Nuyts van opleiding slagwerker is hoort men goed in deze sonate, ze is ritmisch weerom erg uitgewerkt. Tot slot de tweede sonate gespeeld door Saori Oya. Ook deze sonate bevat een veelheid aan invloeden, ritmes, thema’s en stijlen. Toch laat Nuyts horen dat hij hieruit een duidelijke eigen stijl gepuurd heeft, die noch simplistisch, noch intellectualistisch, braaf noch rauw is, maar altijd degelijk uitgewerkt en interessant. Nuyts is bijna niet te betrappen op overbodige noten of muzikaal plamuur. Dit is een hele mooie CD, die bij een eerste luisterbeurt reeds begrijpbaar is, maar die bij de tiende keer nog steeds interessante ontdekkingen oplevert. En zoals reeds eerder gezegd, hij is even onberispelijk ingespeeld door Saori Oya en Benjamin Van Esser.

Review in Muziek & Woord (februari 2006) door Fred Brouwers.
Frank Nuyts – Sonatas & Prelude
Saori Oya en Benjamin Van Esser, piano
Etcetera KTC 1291
(...) Zo wil Frank Nuyts een supersonate maken, bestaande uit drie sonates van elk drie delen en waarvan er nu twee zijn opgenomen... (...) Van Frank Nuyts lees je vaak dat zijn muziek sterk beinvloed wordt door rock,pop en jazz. Wanneer je zoiets leest, mag je je meestal aan het ergste verwachten. De oppervlakkige ‘crossover’ heeft meestal niet veel te bieden. (...) Niet zo bij Frank Nuyts. Yves Senden legt het in het boekje met tekst en voorbeelden uit, ik heb het gewoon gevoeld, het gaat hier om echte organische ‘crossover’. Dat kom je niet veel tegen. Frank Nuyts is volop bezig zich bij ons maar ook internationaal door te zetten, dit album is alweer een stap. CD van de week 30 januari - 3 februari .


Review uit "THE SYDNEY MORNING HERALD” Week-end Edition.
August 27-28, 2005

Deep breath of fresh vitality

The Songcompany rarely fails to excite through its consummate artistry, and the wit and intelligence of its programming. Thursday’s performance was no exception. It provided an eclectic mix of music, old and new, whose verbal and musical signs explored the inevitable cycle of inhalation (...) The contrapuntal subtleties of the Italian and French madrigalists were audible in works by Marenzio and Monteverdi (...) The early Flemish polyphonists found a worthy living counterpart in Frank Nuyts, whose short duet setting of a Shakespeare lyric and his assured vocal treatment of an Italian text adapted from Racine were highlights of the program. (...)



Uit: Nieuwe Vlaamse Muziekrevue.
ROUNDABOUT
Werk van Frank nuyts, Frank Vaganeé, Ernst Vranckx, Octaaf van Geert, Gyuri spies.
Deze cd bevat werken van docenten van het Conservatorium Gent uit zowel klassieke als jazz/lichte muziek afdeling. De uitdaging was het componeren van zgn. cross-over-compositie. Resultante is een afwisselende en boeiende cd, stevig van uitvoering, goed van opname, een parrel aan de kroon van de Hogeschool Gent.
Frank Nuyts realiseert con brio zijn missie met X-raying...My Radio 1/2/3/4. Het zijn 4 aanstekelijke werkjes, verbluffend van koloriet, melodisch - harmonisch vernuft en een hoog Nuyts-oversteek gehalte dat we reeds langer gewoon zijn van hem. 

Lucien Posman

BRITANNIS. een tragische intrige
ensemble Leporello
Tien acteurs spelen en zingen het verhaal en beelden het collectief uit. Samen vormen ze het "koor" dat in enkele door Frank Nuyts getoonzette passoges "het volk van Rome" voorstelt. Ritmische poyfonie in het verlengde van het ritmische rijm; slechts begeleid met wat percussie; scanderend, obsederend; klank gevend aan de woede en de verbijstering van het volk, of aan de tomeloze chaos van de situatie.
Een bijzonder hoogstaande, collectieve prestatie. In Frankrijk oogste de naar het Frans vertaalde versie staande ovaties.
Britannis toert dit najaar nog door Vlaanderen.
Jaques Van Holen

Et voici "BEKKET" d'après Beckett. En théâtre, musique et mouvement, 
l'Ensemble Leporello clôture sa semaine à Tournai.
Onze comédiens et cinq musiciens inventent une choréographie rythmée, un concert de mouvements et d'échos, en réponse au néant. Au commencement, il n'y a rien. Un monde sans mémoire et sans présent impose son silence.
"Nous devons survivre avec tradition orale. L'ethnie rescapéé n'a gardé que des signes, des signaux, des rituels, des jeux vocaux et rythmique."


Les clés d'un monde
C'est en effet à une cérémonie tribale que le public est convié. Quelques clés sont nécessaires pour entrer dans cette création qui séduit mais déroute. Issue d'une planète que la vie a désertée, la compagnie s'appuie sur une mémoire collective en fragments.
Une énergie venue de l'Est souffle sur la page. On pense de très loin à Kantor, à Wagner. " Ne cherchez pas Samuel Beckett dans cette choréographie", annonce le metteur en scène Dirk Opstaele. C'est cependant l'oeuvre " Le Monde" que les silhouettes arpentent sans mots. Le texte, c'est la partition. Des chants en langue bantoue (swahili), une savante polyphonie, des murmures : même le souffle bat la mesure. L'excellent orchestre écrit la légende destinée au choeur. Marimba, piano, clarinettes, percussion : la musique créée par Frank Nuyts nourrit la fresque qui se déploie sur une scène nue.
La griffe de l'Ensemble Leporello, c'est un théâtre dépouillé de décors et d'artifices. Cette fois encore, après "Un Tartuffe" et "Britannis", la compagnie officie dans une sobriété qui van jusqu'a l'ascèse. La marionnette géante, prévue depuis la genèse, ne fait plus partie du spectacle. Et cependant, le plaisir des planches demeure tangible. Les gestes et mouvements évoquent un pèlerinage, une mise au monde, une histoire à reconstituer. Un roi, un pronce, un chef se fait attendre, une puissance occulte qui mobilise les énergies. Est-ce lui, le géant que des mains solidaires tendent de relever, d'ériger?
Le spectacle ne livre pas tous ses mystères. Le spectacle souhaiterait entre davantage dans le défi mais les clés ne lui sont pas confiées. A lui donc d'imaginer, de compléter les tableaux qui suggèrent le mythe. Un excellent univers vocal et musical les met en lumière. La rondeur du monde est l'objet de la quête. Elle se trace à pas comptés, dans une synergie très étudiée.